Akọlé Nǹkan Ìwé
Àwọn Èdè Àjùlọ Gbogbogbò / Àwọn Èdè Pàtàkì Fún Ìbáràẹnisọ̀rọ̀
Àwọn èdè wọ̀nyí ni wọ́n ṣàkóso nínú àwọn ajọ àgbáyé, iṣẹ́ ọjà kárí ayé, ìwádìí ẹ̀kọ́, àti àkóònù orí ẹ̀rọ ayélujára.
- Èdè Gẹ̀ẹ́sì - Èdè àjùlọ tó wọ́pọ̀ jù lọ ní gbogbo ayé, èdè àtìlẹ̀yin fún iṣẹ́ ọjà, ẹ̀rọ ìmọ̀, ìjọba, ẹ̀kọ́ gíga, àti orí ẹ̀rọ ayélujára.
- Èdè Ṣáínà (Mandarin) - Èdè abínibí tó wọ́pọ̀ jù lọ, èdè ìjọba ní orílẹ̀-èdè Ṣáínà àti Singapore, ó ń pọ̀ si lára nínú iṣẹ́ ọjà àti ìdálọ́pọ̀ àṣà láàárín orílẹ̀-èdè.
- Èdè Sípáníìṣì - Èkejì èdè abínibí tó wọ́pọ̀ jù lọ, wọ́n ń lò ó ní orílẹ̀-èdè Spain, ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà Látìnì, àti àwọn apá kan ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.
- Èdè Fáransé - Èdè ìjọba fún àwọn ajọ àgbáyé pàtàkì (UN, EU, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ), wọ́n ń lò ó ní orílẹ̀-èdè France, Canada, ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀-èdè Áfíríkà, àti àwọn ibi ìjọba.
- Èdè Árábìkì - Èdè pàtàkì fún àgbáyé Mùsùlùmí àti Ìlà Oòrùn Gúúsù, èdè ìjọba UN, ó ní ipò ìjọsìn àti iṣẹ́ ọjà pàtàkì.
Àwọn Èdè Pàtàkì Agbègbè àti Ẹ̀ka Ọjà
Àwọn èdè tí ó ní àwọn olùlò púpọ̀ tàbí ipò pàtàkì nínú àwọn kọntínẹ̀ntì tàbí ẹ̀ka ọjà.
- Èdè Pọrtugí - Èdè ìjọba ní orílẹ̀-èdè Brazil, Portugal, àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀-èdè Áfíríkà, èdè pàtàkì ní Gúúsù Ayé.
- Èdè Rọ́ṣíà - Èdè àjùlọ ní orílẹ̀-èdè Russia, àwọn apá kan ní Àrin Gúúsù Europe àti Ìlà Oòrùn Europe, èdè ìbárasọ̀rọ̀ pàtàkì nínú àwọn orílẹ̀-èdè Commonwealth.
- Èdè Jámánì - Èdè ìjọba fún ẹ̀rọ ọjà EU (Germany, Austria, Switzerland), èdè pàtàkì nínú ìmọ̀ ìṣe, sáyẹ́nsì, àti ẹ̀rọ ìmọ̀.
- Èdè Japan - Èdè ìjọba orílẹ̀-èdè Japan, tí ó ní ipa lágbàáyé nínú ẹ̀rọ ìmọ̀, eré oníṣẹ́, àti iṣẹ́ ọjà.
- Èdè Hindi - Èdè tó wọ́pọ̀ jù lọ ní orílẹ̀-èdè India, èdè ìjọba pẹ̀lú èdè Gẹ̀ẹ́sì.
Àwọn Èdè Orílẹ̀-èdè Pàtàkì àti Àwọn Èdè Àṣà
Àwọn èdè tí wọ́n ń lò ní àwọn orílẹ̀-èdè tí ó ní ìlọ̀pọ̀ ènìyàn tàbí tí ó ní ìtan kíkọ́ jáde sí àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn.
- Èdè Bengali - Èdè orílẹ̀-èdè Bangladesh, èdè àkọ́kọ́ ní agbègbè Bengal àti ìpínlẹ̀ Ìwọ̀ Oòrùn Bengal ní India.
- Èdè Urdu - Èdè orílẹ̀-èdè Pakistan, ó jọra pẹ̀lú èdè Hindi nínú sísọ ṣùgbọ́n kò jọra nínú kíkọ.
- Èdè Punjabi - Èdè àkọ́kọ́ ní ìpínlẹ̀ Punjab ní Pakistan àti ìpínlẹ̀ Punjab ní India.
- Èdè Vietnamese - Èdè ìjọba orílẹ̀-èdè Vietnam.
- Èdè Thai - Èdè ìjọba orílẹ̀-èdè Thailand.
- Èdè Turkish - Èdè ìjọba orílẹ̀-èdè Turkey àti Cyprus.
- Èdè Persian - Èdè ìjọba tàbí èdè àkọ́kọ́ ní orílẹ̀-èdè Iran, Afghanistan (Dari), àti Tajikistan (Tajik).
- Èdè Korean - Èdè ìjọba orílẹ̀-èdè South Korea àti North Korea.
- Èdè Italian - Èdè ìjọba orílẹ̀-èdè Italy, Switzerland, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, tí ó ní ipa jinlẹ̀ nínú ọ̀nà, apẹẹrẹ, àti orin.
- Èdè Dutch - Èdè ìjọba orílẹ̀-èdè Netherlands, Belgium (Flemish), tún jẹ́ èdè ìjọba ní Suriname àti Aruba.
- Èdè Polish - Èdè ìjọba orílẹ̀-èdè Poland, èdè pàtàkì ní Àrin Gúúsù àti Ìlà Oòrùn Europe.
Àwọn Èdè Àkọ́kọ́ Agbègbè àti Ẹ̀yà Pàtàpàtà
Àwọn èdè tí wọ́n ń lò wọn nígbà gbogbo nínú àwọn orílẹ̀-èdè, ẹ̀yà, tàbí agbègbè.
- Àwọn Èdè Nordic: Swedish, Danish, Norwegian, Finnish, Icelandic.
- Àwọn Èdè Pàtàkì Gúúsù Ìlà Oòrùn Asia: Indonesian, Malay, Filipino (Tagalog), Burmese, Khmer (Cambodian), Lao.
- Àwọn Èdè Mìíràn Pàtàkì Gúúsù Asia: Telugu, Tamil, Marathi, Gujarati, Kannada, Malayalam, Odia, Assamese, Sinhala (Sri Lanka), Nepali.
- Àwọn Èdè Ìlà Oòrùn Europe àti Balkan: Ukrainian, Romanian, Czech, Hungarian, Serbian, Croatian, Bulgarian, Greek, Albanian, Slovak, Slovenian, Lithuanian, Latvian, Estonian, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
- Àwọn Èdè Àrin Gúúsù Asia àti Caucasian: Uzbek, Kazakh, Kyrgyz, Tajik, Turkmen, Mongolian, Georgian, Armenian.
- Àwọn Èdè Ìlà Oòrùn Gúúsù: Hebrew (Israel), Kurdish, Pashto (Afghanistan), Sindhi.
- Àwọn Èdè Pàtàkì Áfíríkà (lórí agbègbè):
- Ìlà Oòrùn Áfíríkà: Swahili (èdè àjùlọ agbègbè), Amharic (Ethiopia), Oromo, Tigrinya, Kinyarwanda, Luganda.
- Ìwọ̀ Oòrùn Áfíríkà: Hausa (èdè àjùlọ agbègbè), Yorùbá, Igbo, Fula (Fulani), Wolof, Akan, Ewe.
- Gúúsù Áfíríkà: Zulu, Xhosa, Sotho, Tswana, Shona, Chewa (Malawi).
- Madagascar: Malagasy.
Àwọn Èdè Pẹ̀lú Ipò Pàtàkì Tàbí Bí Wọ́n Ṣe Ń Lò Wọn
- Èdè Látìnì - Èdè ìbílẹ̀ àti ẹ̀kọ́ gíga, èdè ìjọsìn fún ìjọ Kátólíìkì, èdè kíkọ ìtàn fún sáyẹ́nsì, òfin, àti ìmọ̀ ìṣe, kò sí mọ́ ènìyàn tí ó ń lò ó bí èdè ọjọ́.
- Èdè Gíríkì Ìbílẹ̀ - Èdè àṣà ìbílẹ̀ àti ẹ̀kọ́ gíga, pàtàkì fún ìwádìí ìmọ̀ ìṣe, ìtàn, sáyẹ́nsì, àti ìwé mímọ́ New Testament, kò sí mọ́ ènìyàn tí ó ń lò ó bí èdè ọjọ́.
- Èdè Basque - Èdè aláìsopọ̀, wọ́n ń sọ ó ní agbègbè Basque lábẹ́ àlà Spain àti France, kò ní ìbátan mọ́ èdè mìíràn.
- Èdè Welsh, Irish, Scottish Gaelic - Àwọn èdè Celtic, wọ́n ń lò wọn ní àwọn agbègbè kan ní UK (Wales, Ireland, Scotland), wọ́n tí ṣe òfin fún wọn ní àtìlẹ́yìn, wọ́n sì ń dàgbà sí i.
- Èdè Tibetan, Uyghur - Àwọn èdè àwọn ẹ̀yà kékeré pàtàkì ní orílẹ̀-èdè Ṣáínà, tí ó ní àwọn olùlò púpọ̀ ní Tibet Autonomous Region àti Xinjiang Uygur Autonomous Region.
- Èdè Pashto - Ọ̀kan lára àwọn èdè ìjọba méjì ní orílẹ̀-èdè Afghanistan, tún jẹ́ èdè pàtàkì ní ìwọ̀ oòrùn orílẹ̀-èdè Pakistan.
Tábìlì Ìkópin (Àwòrán Yíẹ̀ Lórí Ìlò)
| Ẹ̀ka | Àpẹẹrẹ Àwọn Èdè | "Ìlò" Pàtàkì Tàbí Ibẹ̀ |
|---|---|---|
| Èdè Àjùlọ Gbogbogbò | Gẹ̀ẹ́sì, Ṣáínà, Fáransé, Sípáníìṣì, Árábìkì | Àwọn ajọ àgbáyé, ìjọba, iṣẹ́ ọjà ayé gbogbo, ìtẹ̀jáde ẹ̀kọ́, orí ẹ̀rọ ayélujára àkọ́kọ́ |
| Alágbára Agbègbè | Rọ́ṣíà (CIS), Pọrtugí (Àgbáyè Pọrtugí), Jámánì (Àrin Europe), Swahili (Ìlà Oòrùn Áfíríkà) | Èdè àjùlọ ìjọba, ọjà, àti àṣà nínú agbègbè kan pàtàpàtà |
| Èdè Orílẹ̀-èdè Ńlá | Hindi, Bengali, Japan, Indonesian, Vietnamese, Thai | Èdè ìjọba àwọn orílẹ̀-èdè tí ó ní ìlọ̀pọ̀ ènìyàn àti ohun èlò àkọ́kọ́ fún ìbárasọ̀rọ̀ inú orílẹ̀-èdè |
| Àṣà/Ẹ̀kọ́ Gíga | Italian (ọ̀nà), Japan (eré oníṣẹ́), Látìnì/Gíríkì Ìbílẹ̀ (ìwádìí ìbílẹ̀) | Ìtan kíkọ jáde láti ọwọ́ ẹ̀ka àṣà kan tàbí ìwádìí ẹ̀kọ́ gíga |
| Agbègbè/Ẹ̀yà | Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn èdè mìíràn, bíi Ukrainian, Tamil, Zulu, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ | Ìṣẹ̀lẹ̀ ọjọ́, ẹ̀kọ́, àwọn ohun èlò ìròyìn inú orílẹ̀-èdè kan, ẹ̀yà kan, tàbí agbègbè ìjọba kan |
Ìparí
"Pàtàkì" èdè jẹ́ ohun tí ó ń yí padà tí ó sì ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ojú, ó dá lórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdí bíi ìlọ̀pọ̀ ènìyàn, ọjà, àṣà, àti ìtàn. Àtòjọ yìí fẹ́ ṣe ìwé ìtọ́sọ́nà lórí ìdíwọ̀n lọ́wọ́lọ́wọ́ láti ràn àwọn akàwé lọ́wọ́ láti lóye ìpinnu iṣẹ́ àti àwọn ibi tí àwọn èdè pàtàkì ayé ń lò. Bóyá fún kíkẹ́kọ̀ọ́, iṣẹ́ ọjà, ìwádìí àṣà, tàbí ṣíṣe èdè fún ẹ̀rọ ìmọ̀, lílòye fífọwọ́si ibi àwọn èdè wà jẹ́ ipilẹ́ pàtàkì fún ìbárasọ̀rọ̀ àti iṣẹ́ apẹrẹ láàárín àwọn àṣà.