Gosa Afaanota Addunyaa fi Fayyadama Isaanii

Maqaa Barruu

Afaanota Addunyaa / Afaanota Ijoo Walqunnamtii Addunyaa

Afaanota kuni dhaabbata addunyaa, daldala addunyaa, qorannoo barumsaa fi ogummaa interneetii keessatti bal'inaan fayyadamama.

1. Ingiliffaa - Afaan addunyaa sirriitti fayyadamamaa ta'ee, daldala, teeknooloojii, diplomasee, barumsaa fi interneetii keessatti.
2. Chaayinaa (Mandareen) - Afaan dubbattaa baayyee baay'eedha, afaan mootummaa Chaayinaa fi Singaapoor, walqunnamtii daldalaa fi aadaa addunyaa keessatti baayyee barbaachisaa ta'uu.
3. Ispeenishaa - Afaan dubbattaa lammaffaa baayyee baay'eedha, Ispeen, baayyee naannoo Laatin Ameerikaa fi naannoo biraa Ameerikaa keessatti fayyadamama.
4. Faransaayaa - Afaan dhaabbata addunyaa barbaachisaa (Mootummoota Walitti Maxxanee, Yunaayitid Iirooppii) keessatti, Faransaay, Kaanaadaa, biroo Afrikaa fi naannoo diplomasee keessatti fayyadamama.
5. Arabiffaa - Afaan ijoo biyya Islaamaa fi Bahaa, afaan Mootummoota Walitti Maxxanee, dhaala amantii fi daldalaa barbaachisaa qaba.

Afaanota Naannoo fi Daldalaa Barbaachisaa

Naannoo ykn daldala addaa keessatti baayyee dubbatamuu ykn iddoo barbaachisaa qaba.

6. Afaan Portugiizii - Afaan mootummaa Biraaziil, Portugiil fi biroo Afrikaa, afaan baha Kibba addunyaa barbaachisaa.
7. Raashiyaa - Afaan walqunnamtii Raashiyaa, baha Kibba Bahaa fi baha Iirooppii, afaan walqunnamtii dhaabbata Gosoota Walqabatee barbaachisaa.
8. Jarmaniffaa - Afaan mootummaa daldalaa Yunaayitid Iirooppii (Jarmanii, Oostiriyaa, Siwizerlaandi), afaan falaasamaa, saayinsii fi injineriiingii barbaachisaa.
9. Japaaniffaa - Afaan mootummaa Japaan, teeknooloojii, aniimeeshinii fi daldalaa addunyaa irratti dhiibbaa qaba.
10. Hindiiffaa - Afaan baayyee dubbatamaa Indiyaa, afaan mootummaa Ingiliffaan waliin.

Afaanota Mootummaa Baayyee fi Afaanota Aadaa Ijoo

Biyyoota baayyee ummataa qaban ykn aadaa baayyee dhiyeessan keessatti fayyadamama.

11. Bengaliffaa - Afaan biyyaalaa Baangilaadesh, afaan ijoo naannoo Bengaalaa fi naannoo baha Bengaalaa Indiyaa.
12. Uurduuffaa - Afaan biyyaalaa Paakistaan, afaan dubbattuun Hindiiffaa waliin fakkaata, barreeffamaan adda.
13. Panjaabiffaa - Afaan ijoo naannoo Panjaab Paakistaan fi naannoo Panjaab Indiyaa.
14. Viyetnaamiffaa - Afaan mootummaa Viyetnaam.
15. Taayiffaa - Afaan mootummaa Taayilaandi.
16. Turkii - Afaan mootummaa Turkii fi Saayipiras.
17. Pershiyaanii - Afaan mootummaa ykn ijoo Iraan, Afgaanistaan (Daarii) fi Taajikistaan (Taajik).
18. Koreyaa - Afaan mootummaa Koreyaa Kibbaa fi Koreyaa Kaabaa.
19. Itaaliyaaniffaa - Afaan mootummaa Itaaliya, Siwizerlaandi, aadaa, saayinsii maasterii fi muuziqaa keessatti dhiibbaa guddaa qaba.
20. Dachiffaa - Afaan mootummaa Dachii, Belgii (Flemish), Suurinaam fi Aruubaa.
21. Poolishiffaa - Afaan mootummaa Poolaandi, afaan kibba baha Iirooppii barbaachisaa.

Afaanota Ijoo Naannoo fi Ummata Addaa

Naannoo, ummata ykn biyya addaa keessatti baayyee fayyadamama.

• Afaanota Nuuridikii: Suwiidishiffaa, Daanishiffaa, Noorweyiffaa, Fiinishiffaa, Aysilaandiffaa.
• Afaanota Ijoo Kibba Bahaa Aashiyaa: Indoneeshiyaaniffaa, Maleeshiyaaniffaa, Filipiiniffaa (Tagalog), Barmiizii, Khamer (Kambojaa), Laa'oo.
• Afaanota Biroo Kibba Aashiyaa: Telugu, Taamil, Maraathii, Gujarati, Kannada, Malayalam, Odia, Asamiizii, Sinhala (Siri Laankaa), Nepaaliffaa.
• Afaanota Bahaa Iirooppii fi Baalkaan: Yukreeniffaa, Roomaaniffaa, Chekiffaa, Hangaariffaa, Serbiyaaniffaa, Krooshiyaaniffaa, Bulgeeriyaaniffaa, Giriikiffaa, Albaniyaaniffaa, Silovakiffaa, Siloveeniyaaniffaa, Lituheeniyaaniffaa, Laativiyaaniffaa, Estooniyaaniffaa fi kkf.
• Afaanota Bahaa Kibbaa fi Kaakaasii: Uzbek, Kazak, Kyrgyz, Tajik, Turkmen, Mongoliffaa, Joorjiyaaniffaa, Armeeniyaaniffaa.
• Afaanota Bahaa Giddugaleessaa: Hibruu (Isiraa'el), Kurdiiffaa, Pashtoo (Afgaanistaan), Sindhi.
• Afaanota Ijoo Afrikaa (Naannoon)
  • Bahaa Afrikaa: Sawaahilii (afaan naannoo), Amhariffaa (Itoophiyaa), Oromiffaa, Tigrinya, Kinyarwanda, Luganda.
  • Bahaa Lixaa Afrikaa: Hausa (afaan naannoo), Yoruba, Igbo, Fulfulde (Fulaani), Wolof, Akan, Ewe.
  • Kibba Afrikaa: Zulu, Xhosa, Sotho, Tswana, Shona, Chichewa (Malaawii).
  • Madaagaaskaar: Malagasi.

Afaanota iddoo Addaa ykn Fayyadama Addaa Qaban

22. Laatin - Afaan durii fi barumsaa, afaan amantii kaatoolikii, afaan barreeffama durii saayinsii, seeraa fi falaasamaa, amma yeroo hunda hin dubbatamu.
23. Giriikii Durii - Afaan aadaa durii fi barumsaa, qorannoo falaasamaa, seenaa, saayinsii fi kitaaba Muudaa (New Testament) keessatti barbaachisaa, amma yeroo hunda hin dubbatamu.
24. Baskiffaa - Afaan of keessaa qabu, naannoo Baskii Ispeen fi Faransaay gidduu jiru keessatti fayyadamama, afaan birootiin walitti hidhinsa hin qabu.
25. Welishiffaa, Iirishiffaa, Gaeliffaa Iskootland - Afaanota Kelitikii, naannoo addaa Yunaayitid Kiingidem (Welesh, Aayirilaandi, Iskootland) keessatti fayyadamama, seeran eegamaa fi deebii jiru.
26. Tibetiffaa, Uyghuriffaa - Afaanota gosa xixiqqaa ijoo Chaayinaa, naannoo Tibet fi Xinjiang Uyghur keessatti baayyee dubbatamuu.
27. Pashtoo - Afaan mootummaa lammaffaa Afgaanistaan, afaan barbaachisaa kibba baha Paakistaaniifis.

Tabilaa Xumuraa (Fayyadama Gabaabaaf)

Xumura

"Barbaachisaa" afaanii dhaabbataa fi garii garaa ta'ee, ummata, daldalaa, aadaa, seenaa fi gosa birootiin irraa hundaatu. Sirreeffamni kun ilaalcha gabaabaa sirrii yeroo ammaa irratti hundaa'uun dhiyeessa, akka dubbattoonni gosa afaanota ijoo addunyaa fi naannoo fayyadama isaanii dhaaduuf gargaaru. Barumsa, daldalaa, qorannoo aadaa ykn teeknooloojii naannoo ta'uu, beekumsa sirrii qilee afaanotaatiin daandii qajeelaa walqunnamtii aadaa adda addaatiif.

Hubadhu: Jechoota maqaa (proper nouns) akka biyyootaa, aadaa, afaanota ofii isaanii keessatti (Oromoo) barreeffamanii hin jiru. Kanaaf, maqaan afaanotaafi biyyootaa afaanota birootiin (Ingiliffaa) barreeffameera.